Wewnętrzne dziecko – pojęcie, które przez chwilę zdominowało social media. I o ile duża część treści poświęcona temu zagadnieniu okazywała się mieć dosyć małą podbudowę teoretyczną ze strony jakiegokolwiek nurtu terapii, to nie ma co wylewać dziecka (nomen omen) z kąpielą. Dziś, z okazji Dnia Dziecka, zachęcę Cię do krótkiej pracy właśnie ze swoją wrażliwą częścią.
Czym jest wewnętrzne dziecko w terapii schematów?
W terapii schematów, która jest „odnogą” CBT – obecnie najlepiej przebadanego nurtu psychoterapii – pojęciem „wrażliwego dziecka” czy też „wrażliwych części” posługujemy się regularnie i jest to fundament naszej pracy.
Wrażliwe części nas samych rozumiemy trochę jak zapisy trudnych przeżyć z naszego dzieciństwa i okresu dorastania. Jest to nic innego jak odwoływanie się do naszej pamięci emocjonalnej. To te momenty, w których czuliśmy się samotni, odrzuceni, zawstydzeni, bezradni albo nieważni. Kiedy dziś coś uruchamia podobne emocje, aktywizuje się właśnie ta wrażliwa część nas.
Dlaczego ignorujemy swoje wewnętrzne dziecko?
Duża część dorosłych osób jest wobec tych swoich trudnych kawałków życia zdystansowana. Nie chcemy o tym pamiętać, nie chcemy o tym zbyt dużo rozmawiać, a już na pewno nie chcemy znowu się tak czuć.
Problem polega na tym, że nasze wspomnienia nie znikają tylko dlatego, że przestajemy o nich myśleć. Możemy odsunąć je od świadomości, ale emocje związane z dawnymi doświadczeniami często nadal wpływają na to, jak postrzegamy siebie, innych ludzi i świat. Wpływają na to, jak reagujemy, jak się dziś zachowujemy. To ze względu na nie dzisiaj drobna, krytyczna uwaga potrafi sprawić, że zalewamy się łzami albo wpadamy we wściekłość, a chwilowy dystans ze strony bliskiej osoby potrafi sprawić, że już myślimy, że chce nas zostawić.
Mogłabym oczywiście mnożyć przykłady, ale to co chcę Ci przekazać to fakt, że wszelkie Twoje reakcje, które masz wrażenie są nieadekwatne do kalibru sytuacji, wynikają właśnie z aktywujących się trybów wrażliwego dziecka, tudzież schematów.
Jak pracować z wewnętrznym dzieckiem? Ćwiczenie krok po kroku
Dlatego w ramach prezentu na Dzień Dziecka, zachęcę Cię do czegoś innego, niż szeroko pojęta konsumpcja. Zamiast tego, weź swoje zdjęcie z dzieciństwa i zastanów się:
- Co widzisz, kiedy patrzysz na tę osobę?
- Jakie miała wtedy zmartwienia? Czego się bała? Za czym tęskniła?
- Czego najbardziej potrzebowała od dorosłych?
- Czego nie dostała wystarczająco dużo?
- A może jest coś, co chciałaby usłyszeć od Ciebie dzisiaj?
Dla wielu osób to ćwiczenie wydaje się na początku dziwne, trochę krępujące. Łatwo jest okazać ciepło przestraszonemu dziecku spotkanemu na ulicy. Dużo trudniej skierować je do siebie.
Wewnętrzne dziecko a regulacja emocji
Pomyśl o tym w takich kategoriach, że to wrażliwe, przestraszone i delikatne dziecko cały czas żyje w Tobie. I w chwilach kiedy jest mu źle, potrzebuje ukojenia, życzliwości, ciepła, troski oraz zwyczajnego zauważenia, że jest mu źle.
Często to jest jedyne, czego potrzebujemy do regulacji naszych emocji.